Spotify voorspelt voor het tweede kwartaal van 2026 een lagere winst en minder groei van betalende abonnees dan analisten hadden verwacht. Daardoor daalde het aandeel in de voorbeurshandel met bijna 9 procent.

Het Zweedse streamingbedrijf verwacht een operationele winst van 630 miljoen euro, waar analisten gemiddeld rekenden op 684 miljoen euro. Dat is ook duidelijk lager dan de recordwinst van 715 miljoen euro in het eerste kwartaal. Die eerdere winst werd mede bepaald door lagere loonbelastingkosten gekoppeld aan de aandelenkoers.

Spotify verwacht dat het totaal aantal maandelijkse actieve gebruikers stijgt naar 778 miljoen, iets boven de marktverwachting van 773 miljoen. Maar het aantal premium-abonnees zou uitkomen op 299 miljoen, onder de verwachte 302 miljoen. Dat wijst op tragere groei in belangrijke markten zoals Europa en Noord-Amerika.

In het eerste kwartaal steeg de omzet met 8 procent naar 4,53 miljard euro, in lijn met verwachtingen. Voor het tweede kwartaal voorspelt Spotify een omzet van 4,8 miljard euro, eveneens ongeveer zoals analisten hadden voorzien.

Het bedrijf, sinds kort geleid door co-CEO’s Gustav Söderström en Alex Norström, investeert verder in AI-functies zoals AI DJ en AI Playlist om gebruikers langer actief te houden en beter te concurreren met Apple en Amazon.

Spotify blijft zijn platform uitbreiden en voegt opnieuw een opvallende functie toe. Na podcasts, audioboeken en zelfs boekenverkoop, zet het bedrijf nu ook in op fitnesscontent.

Binnen de app is een speciale Fitness-hub gelanceerd, waarin gebruikers toegang krijgen tot meer dan 1400 workouts. Deze variëren van hardlopen en yoga tot meditatie en krachttraining.

Volgens Spotify is de uitbreiding niet zo vreemd als het lijkt. Veel mensen gebruiken de app al tijdens het sporten om muziek of playlists te luisteren.

De meeste fitnesslessen zijn momenteel in het Engels, met een kleiner aanbod in andere talen zoals Spaans en Duits. Ook zijn niet alle functies wereldwijd beschikbaar; sommige AI-opties ontbreken bijvoorbeeld nog in Nederland.

Op online gokplatform Polymarket is ophef ontstaan over opvallend winstgevende weddenschappen op het weer in Parijs. Volgens de berichten zou iemand de temperatuurmetingen hebben beïnvloed met een föhn of ander warmtebronnetje om zo de uitkomst te manipuleren.

De weddenschappen waren gekoppeld aan officiële meetgegevens van een weerstation bij luchthaven Charles de Gaulle. Op meerdere momenten werden plotselinge temperatuurpieken geregistreerd, precies op momenten waarop sommige gokkers grote bedragen konden winnen. Dat leidde tot verdenkingen van fraude en manipulatie.

De Franse meteorologische dienst Météo-France heeft inmiddels een klacht ingediend en de politie onderzoekt de zaak. Polymarket gebruikt intussen niet langer het betreffende meetstation als bron voor nieuwe contracten.

De affaire voedt de discussie over prediction markets, waarbij mensen geld inzetten op echte gebeurtenissen. Critici waarschuwen dat zulke markten deelnemers kunnen verleiden om uitkomsten actief te beïnvloeden in plaats van alleen te voorspellen.

Intussen is een Amerikaanse soldaat gearresteerd omdat hij naar verluidt meer dan 400.000 dollar heeft verdiend met weddenschappen op Polymarket, gebaseerd op geheime informatie over een militaire operatie tegen de Venezolaanse leider Nicolás Maduro.

Volgens de aanklacht gebruikte de 38-jarige Master Sergeant Gannon Ken Van Dyke vertrouwelijke overheidsinformatie om te handelen op het online voorspellingsplatform Polymarket. Hij zou betrokken zijn geweest bij de planning en uitvoering van een geheime operatie met de codenaam Operation Absolute Resolve, gericht op de arrestatie van Maduro.

Met die voorkennis zette hij in totaal ongeveer 33.000 dollar in op meerdere weddenschappen over de uitkomst van de operatie. Die inzetten leverden hem uiteindelijk meer dan 400.000 dollar winst op.

De Amerikaanse justitie stelt dat Van Dyke handelde in strijd met zijn plicht als militair, omdat hij vertrouwelijke informatie gebruikte voor persoonlijk financieel gewin. Hij wordt onder meer beschuldigd van fraude, het onrechtmatig gebruik van overheidsinformatie en overtredingen van de wet op grondstoffenhandel.

Google wil zijn investering in het AI-bedrijf Anthropic aanzienlijk uitbreiden. Volgens de jongste berichtgeving kan het totaalbedrag oplopen tot 40 miljard dollar.

In eerste instantie zou Google ongeveer 10 miljard dollar investeren. Daarbovenop kan nog eens tot 30 miljard dollar volgen, afhankelijk van het behalen van bepaalde doelen door Anthropic.

Anthropic is vooral bekend van zijn AI-assistent Claude en geldt als een van de belangrijkste concurrenten in de snel groeiende markt voor generatieve kunstmatige intelligentie. Het bedrijf heeft enorme hoeveelheden rekenkracht nodig om zijn modellen te trainen en te draaien.

De samenwerking met Google draait daarom niet alleen om geld. Anthropic maakt intensief gebruik van Googles cloud-infrastructuur, waaronder gespecialiseerde AI-chips en datacenters. Daarmee verstevigt Google zijn positie als leverancier van cruciale technologie voor AI-ontwikkeling.

Opvallend is dat Google en Anthropic tegelijk partners én concurrenten zijn. Google ontwikkelt zelf AI-systemen (zoals Gemini), maar profiteert ook financieel wanneer andere AI-bedrijven zijn infrastructuur gebruiken.

De mogelijke miljardeninvestering onderstreept hoe fel de concurrentie is in de AI-sector. Grote technologiebedrijven proberen zich te verzekeren van invloed, talent en rekenkracht om een leidende rol te spelen in de toekomst van kunstmatige intelligentie.

Ook andere techgiganten investeren zwaar in Anthropic. Zo heeft Amazon eerder al aangekondigd miljarden in het bedrijf te willen steken, wat laat zien hoe strategisch belangrijk deze speler wordt gevonden.

Foto Dario Amodei op TechCrunch Disrupt 2023 (cc)

Nederland heeft tijdens Koningsdag opnieuw massaal gebruikgemaakt van Tikkie, de betaalapp van ABN AMRO. Met in totaal 756.316 betalingen werd een nieuw record gevestigd. Dat is 9 procent meer dan vorig jaar en bevestigt dat Tikkie stevig in de Koningsdagtraditie zit. Van de vrijmarkt tot borrels en gedeelde kosten gedurende de dag werd er volop afgerekend met betaalverzoeken.

Vergeleken met een gemiddelde dag in 2026 lag het aantal betalingen aanzienlijk hoger. Waar er normaal gesproken zo’n 482.338 Tikkies per dag worden betaald, kwam het totaal op Koningsdag uit op ruim anderhalf keer zoveel. Dat betekent een stijging van 56,8 procent ten opzichte van een doorsnee dag.

Ook tijdens de piekmomenten liep het aantal betalingen flink op. Op het drukste moment werden 45 Tikkies per seconde betaald, met een piek van 1.268 betalingen per minuut. Daarmee laat Koningsdag zien hoe belangrijk snel en eenvoudig betalen is geworden op momenten waarop veel mensen tegelijkertijd afrekenen.

Het gebruik van QR-codes blijft daarbij toenemen. Dit jaar werd 37,3 procent van alle Tikkies via een QR-code betaald, een lichte stijging ten opzichte van vorig jaar. Op een gemiddelde dag ligt dit aandeel met 5 procent aanzienlijk lager, waardoor Koningsdag er duidelijk uitspringt.

De gemiddelde betaalbedragen liggen op Koningsdag lager dan normaal. Met 33,18 euro per betaling ligt het gemiddelde duidelijk onder het jaargemiddelde van 51,51 euro. Dat past bij het karakter van de dag, waarop veel kleinere aankopen worden gedaan. Zo ligt een groot deel van de betalingen onder de 10 euro, terwijl ook bedragen onder de euro regelmatig voorkomen. Tegelijkertijd worden er ook grotere bedragen afgerekend, bijvoorbeeld voor tweedehands aankopen of activiteiten.

Nieuw dit jaar was de introductie van het Tikkie Betaallintje. Met dit fysieke lintje, voorzien van een gepersonaliseerde QR-code, werden vrijmarktverkopers op verschillende plekken in het land verrast en in het zonnetje gezet. Met de actie wilde Tikkie juist de gebruikers bedanken die Tikkie gebruiken en er ieder jaar weer gebruik van maken op Koningsdag. Tijdens een mobiele activatie werden er in totaal zo’n 6.000 Tikkie Betaallintjes uitgedeeld.

De Amerikaanse techuitgave Ars Technica publiceert redactionele richtlijnen over hoe zijn journalisten werken en samenwerken met AI-tools.

De essentie van het beleidsdocument is, dat digitale AI-gereedschappen zijn toegestaan bij onderzoek en productie. De mens altijd eindverantwoordelijk is voor het onder zijn naam geleverde werk. Waar AI in producties is gebruikt, zal dat expliciet worden aangegeven.

De journalist is af te rekenen op elke letter die hij publiceert. AI mag niet worden opgevoerd als schrijver, illustrator of videograaf. “Kunstmatige intelligentie kan menselijk inzicht, creativiteit en vindingrijkheid niet vervangen”, aldus hoofdredacteur Ken Fisher.

Fisher publiceerde de richtlijnen eind vorige week richting het grote publiek, nadat de regels al langer intern golden.

De essentie van het stuk verwoordt hij met: “Ars Technica wordt door mensen geschreven. Onze reportages, analyses en commentaren zijn van menselijke hand. Waar we AI-tools in onze workflow gebruiken, doen we dat volgens vastgestelde normen en onder toezicht, en alle redactionele beslissingen worden door mensen genomen.”

“De redactionele teksten worden door mensen geschreven. We gebruiken geen AI voor onze berichtgeving, analyses of commentaren.” AI mag nooit gelden als autoriteit, als journalistieke bron. Hooguit als leverancier van verifieerbare input, zoals een e-mail, telefoongesprek of interview dat zou zijn.

In Nederland is een dergelijke uiteenzetting bij de landelijke algemene media niet ongebruikelijk.  NRC stelt in zijn NRC Code vrij duidelijk hoe journalisten omgaan met AI, als tool en input niet als bron en maker. De Volkskrant en de Belgische Raad voor de Journalistiek hebben een vergelijkbare filosofie. Wat er van het 2021-initiatief van de Nederlandse omroepen is geworden, is niet bekend. Begin april publiceerde NRC zijn redactionele richtlijnen voor ingezonden opiniestukken. Kort: ook daar mag geen letter AI in zitten. Netkwesties.nl geeft een gewogen beeld van de reacties daarop.

Foto: Sunrise King on Unsplash

In 2025 heeft Ster 167 miljoen euro kunnen afdragen aan het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Daarmee is het resultaat lager dan dat van 2024, maar wel boven de begroting. De zorgen van de afgelopen jaren blijven desondanks overeind: online video mag – door wettelijke beperkingen – nog steeds niet aan commerciële partijen worden verkocht, waardoor Ster niet mee kan bewegen met het veranderend kijkgedrag. Wanneer deze beperkingen zullen blijven bestaan, zal het resultaat verder onder druk komen te staan.

Zeker is dat er niet langer gerekend kan worden op de 200 miljoen die Ster tot voor kort jaarlijks opleverde. En dat is volgens de reclameverkoper zorgelijk.

In 2026 zal de omzet van Ster ten opzichte van 2025 waarschijnlijk stabiel blijven, maar dat komt door de Olympische Winterspelen en het WK Voetbal, die zorgen voor extra omzet.

Als Ster niet kan meebewegen met de manier waarop het publiek luistert, leest en kijkt naar de publieke omroep, dan komt de stabiele bijdrage van Ster in gevaar, stelt de organisatie. De online kanalen van de publieke omroep zijn een betrouwbare en veilige omgeving om op te adverteren. Organisaties die hiervoor willen kiezen, wordt die mogelijkheid ontnomen met als reden dat Ster marktverstorend zou zijn. “Het tegendeel is echter waar”, geeft algemeen directeur Frank Volmer aan. “Het marktaandeel van Ster binnen de totale advertentiemarkt is de laatste decennia afgenomen van 13,1% naar 3,3%. Indien er werkelijk zorgen zijn over marktverstoring, zou er bijvoorbeeld een maximumafdracht vastgesteld kunnen worden”.

De werkelijke dreiging zit hem volgens Volmer juist bij de big tech. “De grote, wereldwijde digitale platforms vormen een steeds grotere bedreiging voor een pluriform media-aanbod. Ze slokken niet alleen het leeuwendeel van de Nederlandse mediabestedingen op, maar dit geld vloeit ook nog eens weg naar het buitenland – dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld Ster-opbrengsten, die geïnvesteerd worden in de Nederlandse cultuur- en media-industrie”.

Apple lijkt dit jaar een belangrijke stap te zetten in zijn productstrategie, met de introductie van nieuwe apparaten onder de naam Ultra. Volgens recente berichten werkt het bedrijf aan zowel een opvouwbare iPhone als een compleet nieuw type MacBook, die waarschijnlijk respectievelijk de namen iPhone Ultra en MacBook Ultra krijgen.

De iPhone Ultra zou Apples eerste opvouwbare smartphone worden. In plaats van de naam iPhone Fold, waar eerder veel over werd gespeculeerd, kiest Apple naar verluidt voor Ultra om het toestel als een extra luxe en geavanceerd model te positioneren. Dit apparaat zou later dit jaar, mogelijk rond september, worden aangekondigd naast de nieuwe iPhone-generatie.

Het toestel krijgt naar verwachting een boekachtige vouwconstructie, met een kleiner scherm aan de buitenkant en een groter scherm aan de binnenzijde. Daarnaast zou het draaien op een nieuwe, krachtige chip en speciale software krijgen die multitasking – zoals het naast elkaar gebruiken van apps – beter ondersteunt.

Ook op laptopgebied staat er iets nieuws te gebeuren. Apple zou volgens 9to5Mac werken aan een MacBook Ultra, een volledig nieuw high-end model dat boven de huidige MacBook Pro-lijn komt te staan. Deze laptop zou beschikken over een vernieuwd ontwerp, een OLED-scherm en zelfs een touchscreen – iets wat tot nu toe ontbreekt bij MacBooks.

De introductie van deze Ultra-producten past in een bredere strategie van Apple om zijn aanbod verder uit te breiden aan de bovenkant van de markt. De naam Ultra wordt daarbij gebruikt voor de meest geavanceerde en duurste varianten, vergelijkbaar met eerdere producten zoals de Apple Watch Ultra en krachtige chips met dezelfde naam.

Hoewel de iPhone Ultra waarschijnlijk nog dit jaar verschijnt, is het minder zeker of de MacBook Ultra ook daadwerkelijk in 2026 uitkomt. Sommige bronnen suggereren dat de lancering kan worden uitgesteld tot begin 2027.

PostNL heeft in het eerste kwartaal van 2026 een vrijwel stabiele omzet geboekt van 781 miljoen euro, nagenoeg gelijk aan dezelfde periode vorig jaar. De genormaliseerde EBIT en vrije kasstroom ontwikkelden zich volgens verwachting en passen binnen het gebruikelijke seizoenspatroon. Het bedrijf bevestigt daarnaast zijn outlook voor heel 2026.

Binnen de e-commercedivisie daalde de omzet naar 451 miljoen euro (pdf), tegenover 473 miljoen euro een jaar eerder. Die daling hangt samen met een volumekrimp van 7,1 procent, veroorzaakt door zwakkere consumentenbestedingen en een lichte afname van marktaandeel.

Tegelijkertijd wist PostNL de gemiddelde prijs per pakket met 4,1 procent te verhogen. Daarmee wordt de strategische verschuiving van volume naar waarde zichtbaar. Ook internationale volumes, met name van Aziatische webshops, namen af (–13,2%), mede door bewuste contractonderhandelingen.

De Platforms-tak liet juist groei zien. De omzet steeg naar 185 miljoen euro, een toename van 2,6 procent (5,9% bij constante wisselkoersen). Het volume groeide licht met 1,2 procent, vooral dankzij sterke expansie binnen Europa (+9,6%).

De internationale groei wordt volgens het bedrijf versneld door asset-light modellen zoals Spring en MyParcel.

De Mail-divisie zag de omzet stijgen naar 316 miljoen euro, maar het volume daalde opnieuw met 8 procent (exclusief verkiezingspost).

PostNL ligt op schema met de invoering van een nieuwe standaard voor postbezorging: vanaf 12 juli 2026 wordt post standaard binnen twee dagen bezorgd. Snellere bezorging blijft mogelijk tegen een hoger tarief.

Het bedrijf benadrukt dat verdere aanpassingen, zoals bezorging binnen drie dagen en overheidscompensatie, noodzakelijk zijn om de postdienst op lange termijn rendabel te houden.

CEO Pim Berendsen stelt dat de strategische plannen volgens verwachting verlopen, ondanks een uitdagend economisch klimaat. Geopolitieke onzekerheid, hogere brandstofprijzen en terughoudende consumenten drukken op de markt.

Volgens hem werpt de nieuwe strategie — gericht op hogere klantwaarde en internationale groei — geleidelijk zijn vruchten af, al kan dit tijdelijk ten koste gaan van volumes.

Niet de altijd de allersnelste levering, maar de best passende dag en het beste tijdvak. Dat is richting die de e-commercesector en logistieke diensten in Nederland samen verkennen qua bezorging van online bestellingen.

Dat is de slotsom uit een bijeenkomst van de zogeheten Coalition of Change. Dat is een tweejaarlijkse bijeenkomst van tientallen directeuren uit Nederland E-commerceland, georganiseerd door Thuiswinkel.org, waarin ze samen de grote lijnen naar de toekomst uitzetten.

De recentste editie, anderhalve week geleden, ging over de toekomst van de bezorgmarkt. De slotsom, zo concludeert Marlene ten Ham tegenover Emerce, is: “De consument wil de regie.”

Stephan van den Eijnden, commercieel directeur E-commerce van PostNL, vult aan: “Het is normaal geworden dat je vandaag iets bestelt en dat dat morgen in huis is. Maar is dat wel de beste dag vanuit het perspectief van de consument? Waarom moet het morgen in huis zijn? Kan het niet beter aansluiten op de wens van consumenten?”

Hij schetst: “De meeste orders worden op in het weekend geplaatst, maandag ingepakt en dan dinsdag bezorgd. En laat dat nou net de dag zijn waarop de meeste mensen op kantoor werken. Kortom, die dinsdag is eigelijk de slechtste dag wat betreft ‘first time right’”, de eerste keer dat een bezorgdienst bij de ontvanger aan de deur staat. ”Je kunt je afvragen hoeveel procent van de orders daadwerkelijk zo snel mogelijk moet worden afgeleverd.”

Die data zijn bekend. Tussen de twintig en 25 procent van alle bestellingen heeft haast. De rest niet.

Algemeen directeur Ten Ham van Thuiswinkel.org: “Als je weet wannéér de consument zijn bestelling wilt ontvangen, kun je de piek bij online bedrijven weghalen. Daar profiteert de gehele keten van.” Anders gezegd: een order die later geleverd mag worden, kan op de wat luwere momenten in het winkelmagazijn worden ingepakt. “Zo krijg je meer equal flow in de keten, betere planning en lagere kosten.”

Een andere optie is dat het al in de chéckouts van winkels mogelijk wordt aan te geven wanneer en hoe je een order wilt ontvangen. Dus niet pas in de app van de logistiek dienstverlener, maar nog voordat er betaald wordt. Bij het opgeven van de bezorglocatie.

Van den Eijnden: “Dit soort veranderingen vraagt niet enkel van ons maar tevens van de consument een inspanning. We zitten nu in de fase dat we hen meer in de opties en veranderingen gaan meenemen. Zo kun je werken aan het besef dat een snellere leveringen wat duurder is dan een uitgestelde. Hoe het ook uitpakt, er moet altijd een optie zijn om mórgen je order in huis te hebben. Maar dus ook later. Hoe je dit kunt sturen met tarieven, dat onderzoeken we.”

Iets meer dan de helft van de webwinkels (56%) biedt reeds de optie tot latere bezorging, latere injectie in netwerk.

Het Chinese DeepSeek brengt zijn nieuwste model uit, versie 4, waarmee het moet laten zien dat de concurrentie kan blijven aangaan met de gevestigde westerse orde.

De release betreft een publieke preview, Pro en Flash, waarvan de bron (open weights) is gepubliceerd op Hugginface.

Volgens de makers is versie 4 goed voorbereid op een wereld waarin agentic eisen aan een model worden gesteld. Dat houdt in: het model beantwoord niet enkel vragen van de gebruiker, maar kan ook met enige zelfstandigheid klusjes uitvoeren in andere interne of externe systemen.

Deepseek V4 Pro en Flash zijn nu toegankelijk via de webinterface.

Toen DeepSeek begin 2025 uitkwam leidde dat tot rumoer onder de gevestigde AI-partijen. Want: hoe kon zo’n onbekend bedrijf zo’n goede AI uitbrengen tegen zulke lage kosten? In de loop van de tijd werd duidelijk dat Deepseek zijn kennis had opgeslurpt uit ChatGPT en Claude via, wat heet, destillatie. Met deze versie moet het op eigen benen kunnen staan.

Westerse bedrijven die minder afhankelijk willen zijn van OpenAI, xAI, Anthropic en Google kijken naar Chinese modellen als Qwen, DeepSeek, MiniMax en Kimi. Al is het maar als digitale reserveband. Deze modellen zijn open source of op zijn minst open weights. Dat houdt in, dat de gebruiker onder de motorkap kan kijken bij het AI-model.

DeepSeek is naar verluidt op zoek naar extern groeikapitaal.

Foto: Oliver Tsappis / Unsplash

In sales kan klagen serieus tegen u werken. Niemand houdt van klagers, maar we klagen allemaal. Lees hier hoe dat zit en wat u eraan kunt doen.

Het hoofd Data & Analytics van modegigant Inditex, Diego Teijeiro Ruiz, verruilt de Spaanse groep voor H&M.

De Zweden stellen de cio aan om ‘onze voortdurende inspanningen om de winkelervaring via alle kanalen te verbeteren en onze technologische basis binnen het hele bedrijf te versterken’.

Teijeiro Ruiz wordt onderdeel van het executive managementteam en rapporteert direct aan ceo Daniel Ervér.

Modeketen heeft zijn omzet in 2025 jaar met twaalf procent zien stijgen tot 21,6 miljard euro. Daarvan wordt dertig procent gerealiseerd via het web en de app. De grote online groei is eruit. De Zweden investeren in diepere integratie van de digitale en fysieke kanalen.

De Europese logistieke specialist in retouren van e-commerce ZigZag neemt de Franse start-up Shipup over om zijn eigen portfolio uit te breiden.

Het Engelse Zigzag heeft een retourennetwerk met 14.000 afhaalpunten en pakketkluizen in vijf landen. Naast Nederland zijn dat: België, Frankrijk, Spanje en Italië. Naast de retourafhandeling sec komen daar nu extra diensten bij, ten gunste van de shopper.

Hoeveel geld met de overname is gemoeid is niet bekend. In zekere zin voelde de laatste koper van Shipup enige urgentie. Global Blue zelf wordt overgenomen door Shift4. Voor beide is post-purchase geen kernactiviteit.

De mogelijkheden van Zigzag worden uitgebreid tot buiten het retourbeheer. Partnerwinkels kunnen nu elke fase van het traject na aankoop, van het moment dat een artikel wordt gekocht tot de voltooide retourzending, afhandelen via het ZigZag-platform.

Slecht beheerde retouren hebben een negatieve invloed op de winstmarge, trage terugbetalingen verminderen de klanttevredenheid en complexe processen maken het lastiger om klantloyaliteit op te bouwen.

Shipup bedient zevenhonderd merken met hun retourdiensten. Dat bestaan bijvoorbeeld uit het grondig informeren over timing van leveringen en het geven van tussentijdse alerts.

De Utrecht AI Labs hebben er een nieuw lab bij: het AI Lab for Cybersecurity, een samenwerking tussen de Universiteit Utrecht en de Hogeschool Utrecht, waarin zij samen met externe partners onderzoeken hoe kunstmatige intelligentie kan helpen om digitale infrastructuren te versterken.

De grote hacks van de afgelopen weken, zoals bij Odido, Basic Fit en Chipsoft laten volgens universitair hoofddocent Slinger Jansen van de UU de urgentie van het onderzoek van zijn groep zien. Jansen is samen met Martine Groen, lector Cybersecurity bij Hogeschool Utrecht, coördinator van het nieuwe lab. “Onze digitale wereld is afhankelijk van software die steeds complexer en autonomer wordt”, aldus Jansen. “Tegelijkertijd laten de hacks zien dat het aantal kwetsbaarheden en verborgen afhankelijkheden sneller toenemen dan mensen nog kunnen overzien. In het AI Lab for Cybersecurity onderzoeken we hoe kunstmatige intelligentie kan helpen om vertrouwen in software opnieuw beheersbaar te maken.”

Binnen het lab, dat gelanceerd werd op het Utrecht AI Event, werken onderzoekers van de Universiteit Utrecht en Hogeschool Utrecht samen met partners uit het bedrijfsleven, de overheid en andere kennisinstellingen. Denk bijvoorbeeld aan Centric, A.S.R. en de gemeente Utrecht.

Er wordt niet alleen gewerkt aan de ontwikkeling van technische tools om digitale veiligheid te verbeteren, maar ook aan verantwoorde en transparante inzet van dergelijke technologie. Jansen: “Ons doel is om organisaties beter te ondersteunen bij het maken van veilige keuzes. Niet door mensen te vervangen, maar door inzicht te geven waar dat inzicht nu nog ontbreekt. Die aanpak is uniek, want we combineren state-of-the-art wetenschappelijke kennis met praktische toepasbaarheid.”

Promovendi binnen het AI Lab for Cybersecurity analyseren onder andere met behulp van AI grote hoeveelheden data en digitale ecosystemen om risico’s vroegtijdig te signaleren. Ook onderzoeken ze hoe gebruikers en organisaties in plaats van passieve slachtoffers juist actief kunnen bijdragen aan digitale veerkracht.

Een concreet voorbeeld hiervan is een project dat het lab samen met de gemeente Utrecht uitvoert, waarin de digitale autonomie van AI-algoritmen in kaart wordt gebracht. “In dit project wordt onderzocht in hoeverre organisaties afhankelijk zijn van externe technologieën, data en infrastructuren, en welke risico’s dat met zich meebrengt voor controle, transparantie en besluitvorming. Door deze afhankelijkheden inzichtelijk te maken, kan de gemeente beter onderbouwde keuzes maken over het gebruik en de inzet van AI, en actief sturen op meer digitale soevereiniteit.” Vergelijkbare trajecten worden momenteel voorbereid met andere publieke en private partners.

Foto Jelmer de Haas

Bijna honderdduizend schrijvers verdienen inmiddels geld via Substack. In Europa is deze groep samen goed voor meer dan negentig miljoen dollar per jaar.

Die cijfers presenteerde hoofd International Farrah Store eerder deze week. Dat deed ze in de marge van de detaillering van haar expansieplannen.

Momenteel staan in die plannen een nieuwe vertaalfunctionaliteit functionaliteit centraal en nieuwe aanstellingen van medewerkers voor verdere lokalisatie in Europa.

In Nederland stelde het Amerikaanse bedrijf onlangs Margot James aan als lokaal hoofd Partnerships. De Amerikanen willen vergelijkbare rollen inrichten in Frankrijk, Italië, Spanje, de Duitstalige markt en Scandinavië.

Ergens in de komende weken introduceert Substack een functie voor vertaling van volledige nieuwsbrieven. Daarmee breidt het de adreseerbare lezersgroep voor elke schrijver aanzienlijk uit, ongeacht de taal waarin die publiceert.

Farrah Storr, Head of International bij Substack, schetst: een Engelstalige post moet lezers kunnen vinden in Istanbul, een Japanse nieuwsbrief een publiek kunnen opbouwen in Buenos Aires. Ze vertelt dat ze via deze route de Nederlandse Substack Havermelkelite heeft ontdekt.

Een andere noviteit is de introductie van het Substack Defender-programma uit, dat juridische ondersteuning biedt aan schrijvers die te maken krijgen met druk of rechtsonzekerheid vanwege hun werk.

In de VS heeft Substack naar eigen zeggen honderdduizend schrijvers wiens publiek hen betalen via een abonnement, in Europa zijn dat er dertigduizend.

Foto: Kwami Fattah Al Sissi / Unsplash

De Rijksoverheid heeft een raamovereenkomst gesloten met het Europese cloudleverancier Stackit, onderdeel van Schwarz Group.

De overeenkomst is gesloten door inkooporganisatie SLM Rijk.

De overeenkomst is ondertekend en direct van kracht. Rijksorganisaties kunnen vanaf nu, onder deze voorwaarden, diensten afnemen bij Stackit. Dit Duitse private bedrijf figureert tegenwoordig prominent op alle shortlists van overheids- en semi-overheidsorganisaties die clouddiensten willen inkopen die los en onafhankelijk zijn van Amerikaanse techreuzen.

Inhoudelijke specificaties van de deal en welke organisaties of afdelingen het eerst onderdak nemen bij de nieuwe leverancier is niet bekend.

De Amerikaanse online tech- en AI-reuzen knijpen steeds iets meer zuurstof uit het Nederlandse online medialandschap. Daar lijkt ook nog geen einde aan te komen, zo laten het jongste Ad Spend-rapport van VIA Nederland zien.

De belangenorganisatie van media-, marketing- en reclamebedrijven uit Nederland spreekt de waarschuwende woorden zelf niet uit, maar alle cijfers wijzen deze beangstigende kant op.

Bijvoorbeeld: van elke reclame euro die in Nederland wordt uitgegeven vloeit 83 cent direct het land uit. Meestal is dat Google of Meta, maar Amazon, LinkedIn en TikTok snoepen ook graag mee. De groei in dit segment is er ook nog niet uit. Tien jaar geleden lag dit percentage nog op 54 procent, in 2024 tachtig procent.

Uit paid search (=Google) lijkt de grote groei nu wel verdwenen. De stijging van elf procent wordt grotendeels toegeschreven aan prijsstijging, niet aan hogere volumes. Dit levert echter geen daling op van de lokale marktaandelen van buitenlandse platformen.

Een tweede bedreiging voor mediabedrijven in Nederland is de opkomst van AI-search. Deze reduceren het verkeer naar lokale publisherwebsites, waardoor hun advertentie-inventaris minder waard wordt. Ergo: minder reclame-inkomsten.

Topman Matthew Prince van Cloudflare, dat zo’n twintig procent van het wereldwijde webverkeer verwerkt, stelde onlangs dat AI mediabedrijven en Mkb’ers enorm ontwricht. Het web is altijd gedreven geweest door één principe: genereer content, trek bezoekers aan en exploiteer dat met advertenties of verkoop van abonnementen. Dat werkte bij het web, bij socialmedia en bij mobiele apps. De komst van AI-agents zet dat model op zijn kop.

In de directiekamers van ’s werelds online uitgevers blijft één term steeds terugkomen: zero click search. De discussie daaromheen draait om de vraag: hoe verdien je geld als Google geen traffic meer aflevert? Een eenduidig antwoord is er niet. De eerste gedachte is: abonnementen en extra diensten voor toegevoegde waarde.

Het gevolg van de opkomst van AI-search is, dat adverteerders zich willen gaan positioneren in de zoekresultaten in deze nieuwe modaliteit. Het opkomende specialisme dat daar aan kleeft is GEO, generative engine optimization. De Deloitte-onderzoekers van Via Nederland: “GEO vervangt SEO. Merken moeten niet meer optimaliseren voor clicks, maar voor ‘vertrouwen’ in de ogen van AI-systemen.”

Voor de bureaus waar de mediabedrijven mee werken geldt nog een andere bedreiging die VIA Nederland signaleert.

Agentic advertising maakt mediabureaus en zelfs publishers vervangbaar. AI-agents die autonoom campagnes optimaliseren, budgetten verdelen en creatief testen, hebben geen menselijke mediaplanners nodig. En ze hebben ook geen relatie met specifieke publishers nodig. Ze optimaliseren puur op performance.

Dorine vann Mullem-Ale van Talpa Network hierover: “Dit opent de deur naar een transparanter en efficiënter ecosysteem, mits de sector bereid is de complexiteit die hij zelf heeft gecreëerd los te laten.” Kortom, de mens is zijn eigen grootste hindernis bij vedere professionalisering van de online reclamebranche.

Het rapport laat verder zien, dat adverteerders in 2025 voor 4,4 miljard euro uitgaven bij digitale kanalen in Nederland. Dat is zeven procent meer dan een jaar geleden. Dat is geen bijster grote stijging. Het jaar ervoor was het nog elf procent. Digitaal is nu 75 procent van alle advertentie-uitgaven in Nederland.

Social advertising is de snelste groeier: +14% naar 1,1 miljard euro. TikTok blijft het hardst groeien, terwijl TikTok Shop nog niet live is in Nederland. Emerce hoort wisselende lanceringsdata uit de markt. De grote vraag is: is het voor de zomervakantie of begin najaar.

Ook opvallend: cookieless advertising bereikt 66 procent. First-party data en contextual targeting zijn de standaard geworden. En: Connected TV wordt een volwassen advertentiekanaal. Denk aan reclamecommercials bij Amazon Prime, Samsung TV Plus (100+ miljoen kijkers), Videoland en in de toekomst bij Netflix.

IAB Europe, met wie VIA Nederland samenwerkt, voorspelt voor 2025 een groei van 8,4 procent en een verdere acceleratie naar 9,1 procent in 2026, gedreven door cross-border adverteerders en kleine bedrijven.

In een notendop:

* De Amerikaanse tech- en AI-bedrijven domineren het Nederlandse online medialandschap, met 83 cent van elke reclame-euro die naar buitenlandse platforms gaat.
* De opkomst van AI-search bedreigt lokale mediabedrijven door hun advertentie-inkomsten te verlagen en het traditionele businessmodel te verstoren.
* Social advertising groeit snel, met een stijging van 14% naar 1,1 miljard euro, terwijl cookieless advertising nu 66% van de markt beslaat.

Betaalplatform Wero zou Europa onafhankelijk moeten maken van Amerikaanse leveranciers en platformen. Nu blijkt het de cloudhosting deels van Amazon AWS te betrekken.

Dat is tegen claim als zou European Payments Initiative (EPI) onafhankelijk kunnen opereren. Immers, Amerikaanse providers moeten onder de Cloud Act op verzoek data ontsluiten aan Amerikaanse speurders als daar om gevraagd wordt. Ook als de hosting in Europa plaatsvindt.

De Duitse techuitgave Netzpolitik achterhaalde de technische scheve schaats, die door EPI zelf wordt bevestigd.

Het bedrijf achter Wero, dat iDEAL overnam, maakt niet uitvoerig publiek met welke andere technische dienstverleners het werkt om zijn diensten te kunnen aanbieden.

Wero wordt op dit moment in Nederland ingevoerd als opvolger van iDEAL, dat per oktober 2026 bij webwinkels zal worden uitgefaseerd. Wero omvat veel meer dan alleen een kassa voor webwinkels. Het is live in Nederland, België, Luxemburg, Frankrijk en Duitsland.

De Chinese overheid zet de eerste stappen qua regelgeving en standaarden voor het faciliteren van datacentra die zich in een baan om de aarde bewegen.

Daarmee lijkt China weer een innovatief idee van Elon Musk toe te eigenen. Want ook het concept van de herbruikbare raket en breedband internet voor de massa’s vanuit de ruimte namen ze over.

Gisteren hield het ministerie van Industrie en Informatietechnology een persconferentie waarin ze dat aankondigden.

Het idee achter deze ontwikkeling is, dat de enorme energie- en koelbehoeften voor AI-infrastructuur qua kosten het beste buiten onze atmosfeer kunnen worden gedaan.

Het ministerie koppelde geen tijdraam aan de plannen.

Foto: Gwydion M Williams (cc)

Roblox heeft Joost Hagesteijn benoemd tot General Manager voor Europa. In die functie wordt hij verantwoordelijk voor de leiding over de Europese activiteiten van het gaming- en creatieplatform.

Europa is inmiddels een sleutelmarkt voor Roblox. In de laatste drie maanden van 2025 telde het platform er meer dan 34 miljoen dagelijkse gebruikers, waarmee de regio groter was dan de Verenigde Staten en Canada samen. Roblox realiseerde in Europa vorig jaar 945 miljoen dollar omzet en 1,4 miljard dollar aan boekingen.

Als hoogste vertegenwoordiger van Roblox in Europa zal Hagesteijn toezien op de uitvoering van de regionale strategie en samenwerken met lokale teams en partners. Daarnaast krijgt hij de taak om de groeiende community van Europese ontwikkelaars en creators verder te ondersteunen.

Dat ecosysteem groeit snel: in 2025 verdienden 45 procent meer Europese ontwikkelaars geld via Roblox dan een jaar eerder. Wereldwijd keerde Roblox vorig jaar meer dan 1,5 miljard dollar uit aan creators.

Hagesteijn komt over van Snap Inc., waar hij actief was als General Manager voor Noord-Europa. Daar stuurde hij de expansie in meerdere landen aan en was hij verantwoordelijk voor strategie, omzetgroei, partnerships en content. Ook is hij adviseur bij AI-consultancybedrijf Ainigma en digitaal productiebedrijf Capitola.

Roblox is uitgegroeid tot een wereldwijd platform met meer dan 144 miljoen dagelijkse gebruikers. Via het platform kunnen spelers samen games spelen en virtuele ervaringen creëren, terwijl ontwikkelaars gebruikmaken van gratis tools om games en digitale werelden te bouwen.