PostNL zet naar eigen zeggen een nieuwe stap in de verbreding van zijn activiteiten met de ontwikkeling van meerdere laadpleinen voor elektrisch grootvervoer. Een logische volgende stap voor PostNL als een van de grootste vervoerders van Nederland met ambitieuze duurzaamheidsdoelstellingen, ook wat betreft de elektrificatie van de vloot.

Elektrische vrachtwagens zijn sterk in opkomst, ook PostNL wil de komende jaren zijn vrachtwagenvloot elektrificeren. Dit vraagt om passende laadinfrastructuur met aanzienlijk meer laadvermogen dan voor personenauto’s of kleine bestelbussen. Hierdoor ontstaat een groeiende behoefte aan laadpleinen die zijn ontworpen voor zwaar transport. Na succesvolle tests bij het PostNL-sorteercentrum in Nieuwegein, wil PostNL stapsgewijs laadfaciliteiten voor grootvervoer uitrollen in verschillende regio’s.

PostNL zet de komende jaren in op een landelijk netwerk van laadpleinen in de nabijheid van verschillende regionale sorteercentra, in eerste instantie voor de eigen elektrische vrachtwagens. Op termijn zullen de laadpleinen opengesteld worden voor andere vervoerders. Zo beweegt PostNL van gebruiker naar facilitator van emissievrije logistiek met als doel elektrisch grootvervoer toegankelijk te maken voor de hele sector.

PostNL gaat voor de ontwikkeling van laadpleinen nauw samenwerken met strategische partners uit de publieke en private sector, waaronder gemeenten, netbeheerders en logistieke partners. Door samen te zorgen dat de energienetwerken en laadcapaciteit aansluiten op de groeiende behoefte aan elektrisch vervoer in de verschillende regio’s. Ook gaat PostNL via een participatie in een investeringsfonds nieuwe mogelijkheden onderzoeken waarmee publieke, gedeelde laadpleinen voor grootvervoer kunnen worden ontwikkeld.

Webshops mogen klanten meestal niet verplichten eerst een account aan te maken voordat zij iets kunnen kopen. Dat blijkt uit nieuwe aanbevelingen van de European Data Protection Board (EDPB). Verplichte accounts leiden in meerdere EU-landen al langere tijd tot veel klachten bij privacytoezichthouders. Daarom verduidelijkt de EDPB dat een verplicht account voor een online aankoop meestal niet nodig is en in strijd kan zijn met de privacyregels.

Veel mensen herkennen het: je wilt snel iets bestellen, maar moet eerst een account aanmaken en persoonsgegevens achterlaten. Volgens de EDPB leidt dat vaak tot het verzamelen en bewaren van meer persoonsgegevens dan nodig. Dat vergroot de risico’s voor mensen, bijvoorbeeld op misbruik van gegevens.
Verplicht account in veel gevallen niet nodig

De EDPB benadrukt dat een verplicht account in veel gevallen niet nodig is. Voor een eenmalige aankoop is een verplicht account vrijwel nooit nodig. Ook voor het volgen of retourneren van een bestelling is een verplicht account in principe niet nodig. Alleen in beperkte situaties kan het wel nodig zijn. Bijvoorbeeld bij: een abonnementsdienst, waarbij klanten een dienst langdurig gebruiken; of toegang tot een afgesloten ledenomgeving met duidelijke selectiecriteria.

Volgens de EDPB moeten webshops consumenten daarom meestal de keuze bieden: een account aanmaken óf als gast afrekenen. Die gastoptie is volgens de toezichthouders de meest privacyvriendelijke manier om online te winkelen. Daarbij worden alleen de gegevens van de klant gebruikt die nodig zijn om de bestelling uit te voeren en te leveren.

De aanbevelingen geven webshops duidelijke handvatten om hun bestelprocessen in lijn te brengen met de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG)

De EDPB wijst webshops er daarbij op dat zij verantwoordelijk zijn voor de persoonsgegevens van hun klanten. Hoe meer gegevens worden verzameld en bewaard, hoe groter de risico’s. In de praktijk blijkt bovendien dat persoonsgegevens vaak langer worden bewaard dan nodig, wat het risico op datalekken verder vergroot.

Marktonderzoeksbureau IDC zegt dat de pc-markt in 2026 sterk onder druk kan komen te staan door een tekort aan geheugenchips (zoals RAM en opslag-NAND). Dit komt doordat de vraag naar geheugen voor AI-data-centers enorm is toegenomen, terwijl de productiecapaciteit niet snel genoeg is uitgebreid. 

Volgens IDC zou de vraag naar geheugen kunnen leiden tot hogere prijzen voor pc’s en een krimp van de markt met maximaal 8,9 procent in 2026 als het probleem aanhoudt.

Door de stijgende geheugenprijzen waarschuwen fabrikanten al dat de gemiddelde verkoopprijzen van computers met 6 tot 8 procent of meer kunnen stijgen.

Het geheugentekort komt vooral doordat chipfabrikanten hun productie verschuiven naar hoog-presterende geheugenmodules voor AI-infrastructuur, die financieel aantrekkelijker zijn dan standaard-geheugen voor consumenten-pc’s.

Het marketingvak kreeg er in 2025 een nieuwe doelgroep bij, eentje die niet emotioneel reageert op kleurgebruik of pakkende slogans. AI-agents duiken massaal de websites van webshops en bijvoorbeeld reisbureaus in, op zoek naar informatie voor consumenten die niet meer zelf willen zoeken.

Deze verschuiving zet de traditionele marketingaanpak onder druk.

Sean Doyle, topman van British Airways, verwoordde zijn visie hierop onlangs nog tijdens een bijeenkomst in Londen. Agents die door grote techbedrijven worden beheerd gaan enorme delen van consumptiekeuzes managen, stelde hij. Merken die aan die keuzes voldoen moeten uitvogelen hoe ze hun merk in de etalage krijgen. De luchtvaartmaatschappij telt naar schatting 59 verschillende datasporen per passagier. Die informatie wil het bedrijf inzetten voor wat Doyle een zeer betekenisvolle digitale ervaring noemt, waarbij elke klant uniek behandeld wordt. Die hyperpersonalisatie moet zowel menselijke reizigers als AI-agents aanspreken.

Onderzoeker Kantar signaleerde dezelfde beweging en sprak van een dubbele uitdaging voor marketingchefs. Zij moeten mensen blijven overtuigen en entertainen via traditionele kanalen, maar tegelijkertijd de niet-menselijke consumenten actief bedienen. Driekwart van de gebruikers van AI-assistenten zoekt regelmatig naar aanbevelingen die door kunstmatige intelligentie worden gestuurd.

Patrick Straver, SEO-specialist bij Doublesmart, laat zien dat bots wisselend gedrag vertonen bij wisselende zoekvragen. Bijvoorbeeld, bij een algemene vraag naar goede fietsverlichting pakt ChatGPT een snippet als bron. Vraag je specifiek naar een mountainbikekoplamp met minimaal 700 lumen, drie uur accuduur en een maximumprijs van 80 euro, dan surft de bot naar de webpagina zelf.

De gedragsverandering van bots en machines tekent zich ook af in de cijfers. Googlebots kropen dit jaar massaal over websites, niet enkel voor het indexeren van zoekresultaten maar ook voor het trainen van AI-modellen. Hun activiteit piekte eind april en nam daarna geleidelijk toe richting het einde van het jaar. Het verkeer van Googlebot overtrof dat van andere AI-bots ruimschoots, aldus infrastructuurbedrijf Cloudflare.

Nog een signaal dat marketeers het lastiger gaan krijgen in 2026: Google levert bezoekers helemaal niet meer af bij een website. Sinds november jongstleden kunnen gebruikers in de Verenigde Staten rechtstreeks shoppen via AI-zoekresultaten en chatbot Gemini. Ze kunnen zelfs een maximumprijs instellen en artikelen automatisch laten kopen zodra de prijs daalt. Die functionaliteit ontbreekt vooralsnog in Nederland, waar de shoppingfunctie van Google niet verder reikt dan een vergelijker zonder transactionele component. Zie de Amerikaanse ontwikkelingen maar als een aankondiging voor wat komen gaat.

Deze verschuiving dwingt marketeers tot een andere aanpak. Productkenmerken, servicedetails en ervaringen moeten breed vindbaar zijn.

Kantar raadt aan om ervoor te zorgen dat AI-modellen vertrouwd raken met wat merken te bieden hebben, van recepten tot instructievideo’s. BA’s Doyle waarschuwt tegelijk voor een al te ongericht gebruik van AI-technologie. British Airways rolde weliswaar vijfduizend Copilot-licenties uit, maar kiest bij grootschalige transformaties voor een gedisciplineerde aanpak om te voorkomen dat het een dure smörgåsbord van uiteenlopende activiteiten wordt.

De dagen dat een luchtvaartmaatschappij via zoekmachines en eigen kanalen kon bepalen hoe het gezien werd, lopen ten einde. Grote hoeveelheden ongestructureerde data worden inmiddels gebruikt om een merkperceptie te vormen, een proces dat grotendeels buiten de controle van het merk zelf valt. De marketeer van 2026 moet zich dus niet alleen afvragen wat mensen willen zien, maar vooral ook wat machines kunnen vinden.

Overigens zijn het niet enkel webwinkels die zich op een zero click toekomst moeten voorbereiden. Nieuwsuitgevers als The Atlantic, Sky News en de Daily Mail zien het aantal binnenkomende kliks uit Google Search al zo sterk dalen, dat ze zich strategisch bezinnen op hoe hun verdienmodel er over een paar jaar uit moet zien om te overleven.

Foto: Gazi Tasnuva / Unsplash

Goed nieuws voor iedereen die genoeg heeft van een oud of gênant Gmail-adres: je kunt binnenkort mogelijk je Gmail-adres veranderen zonder toegang tot je oude e-mails en bestanden te verliezen. 

Volgens een bijgewerkte ondersteuningstekst op de Gmail-hulppagina — die eerst werd ontdekt in de Hindi-versie van de site — rolt Google ‘geleidelijk uit naar alle gebruikers’ dat je het e-mailadres dat aan je Google-account gekoppeld is kunt veranderen, inclusief het vervangen van je huidige Gmail-adres door een nieuw @gmail.com-adres.

Als je deze wijziging doorvoert, blijft je oude Gmail-adres gewoon werken als een alias. Je kunt dan met zowel het nieuwe als het oude adres inloggen bij Google-diensten.

Er gelden echter wel beperkingen: je kunt niet binnen 12 maanden na de wijziging een nieuw Gmail-adres aanmaken dat aan hetzelfde account gekoppeld is.

Tot nu toe staat op de Engelstalige supportpagina nog steeds dat Gmail-adressen normaal gesproken niet te veranderen zijn, en wordt in plaats daarvan aangeraden de naam die bij je adres hoort te wijzigen of een nieuw account aan te maken en e-mail en contacten handmatig over te zetten.

Amazon laat zijn plannen voor commerciële dronebezorging in Italië varen. Het bedrijf zegt dat het, ondanks succesvolle tests en goede samenwerking met luchtvaartautoriteiten, na een strategische evaluatie heeft besloten het project niet voort te zetten omdat het bredere zakelijke en regelgevende klimaat in Italië momenteel niet aansluit op de langetermijndoelen van het programma. 

Amazon had in december 2024 al met succes eerste proefvluchten uitgevoerd met bezorgdrones in San Salvo.

De Italiaanse luchtvaartautoriteit ENAC noemde het besluit onverwacht en suggereerde dat het verband houdt met interne bedrijfsbeleid en recente financiële ontwikkelingen binnen Amazon.

Een man die een bestelling deed bij een sanitairwinkel en koos voor achteraf betalen, hoeft de honderden euro’s aan invorderingskosten niet te betalen. Dat heeft de rechter bepaald, zo meldt De Telegraaf.

De vordering is ontstaan nadat een man iets had besteld bij Sanitairwinkel.nl. Hij koos daarbij voor achteraf betalen via Klarna, maar betaalt niet op tijd. Uiteindelijk draagt Klarna de vordering over aan Alektum, een Zwitsers bedrijf dat vorderingen overkoopt en geld verdient door schuldenaars extra kosten op te leggen.

Hoewel de man – naar eigen zeggen onder protest – al 690 euro aan Alektum betaalde, vordert het bedrijf daarnaast nog ruim 220 euro aan buitengerechtelijke incassokosten en rente. Echter, Alektum kan geen akte van cessie overleggen.

De rechter concludeert dan ook dat Alektum geen vordering op de man heeft. Dat betekent niet dat de schuld komt te vervallen: als er geen akte van cessie is, ligt de vordering nog bij de oorspronkelijke schuldeiser. Dat is in dit geval Sanitairwinkel of Klarna.

Reis je volgend jaar met Aer Lingus, Vueling of bijvoorbeeld British Airways dan heb je razendsnel internet op kilometers hoogte. Gratis. Dat is een van de tastbare consequenties van de opkomst van spacebusiness.

Het moederbedrijf van de maatschappijen, International Airlines Group (IAG), heeft namelijk een deal gesloten met Starlink, de breedbandprovider van SpaceX, om gratis wifi aan te bieden al zijn vliegtuigen. En dat is niet de enige, want een hele reeks exploitanten van cruiseschepen ging IAG al voor.

Dit soort deals laat zien dat er een nieuwe digitale infrastructuur aan het ontstaan is: breedband en telefonie vanuit de ruimte.

Telecomaanbieders tekenen hierom groothandelscontracten om op afgelegen gebieden, bijvoorbeeld in de Australische outback of het Zwitserse hooggebergte, toch connectie met de wereld te kunnen bieden.

SpaceX bedacht Starlink in 2015 vanuit het idee een nieuw geldstroom aan te boren om zijn grootse Mars-plannen mee te kunnen financieren. Binnen tien jaar had Starlink 10.000 satellieten in een baan om de aarde. 2026 het jaar worden waarin SpaceX voor de grootste beursgang ooit gaat zorgen: naar schatting 1.500 miljard dollar.

Het kwartje voor Musk viel naar verluidt toen hij in de smiezen kreeg dat het goedkoper is om datacentra in te ruimte te hebben dan op aarde. Die heeft hij nodig voor xAI en Tesla. In de ruimte zit je dichtbij een gratis energiebron, hoef je de omgeving niet te koelen en hoef je geen land te kopen. Satellietbedrijf Starlink wil de servers namelijk installeren onder zijn breedbandsatellieten. Zo ontstaat een gedistribueerd computernetwerk in een baan om de aarde.

Dit concept geeft Musk naar zijn eigen inschatting zo’n kostenvoordeel op zijn concurrenten dat die hem amper nog kunnen inhalen. AI wordt goedkoper, klanten stromen zijn kant op (met hun euro’s) en zo komt er nog meer geld voor de Mars-plannen. Zo luidt in elk geval de politiek correcte uitleg.

Deze beweging naar buitenaardse infrastructuur wakkerde het ontstaan van een hele nieuwe economische, commerciële sector aan.

Het Europese project ASCEND onderzoekt de haalbaarheid van ruimtedatacenters en Google wil ze daadwerkelijk gaan bouwen in 2027. Amazon wordt in 2026 ook breedbandprovider vanuit de ruimte en bedrijven als AST SpaceMobile en Eutelsat knokken ook om geld en klanten voor breedband vanuit space. Daarnaast zijn Chinese en Europese overheden bezig om vergelijkbare breedbandnetwerken in de ruimte te bouwen.

Los hiervan is er ook nog een beweging zichtbaar waarbij commerciële organisaties hun eigen ruimtestations willen uitbrengen. Het internationaal ruimtestation loopt op zijn laatste benen en partijen als Vast (met Haven-1) en Starlab (van Airbus) en Redwire en Varda bouwen stations of ‘fabriekjes’.

Elk ruimte-initiatief dat in het westen ook maar enige kans van slagen lijkt te hebben, wordt praktisch parallel daaraan ook in China ontwikkeld. Denk aan: maan- en ruimtetelescoopmissies, herbruikbare raketten en inderdaad ook een ruimtestation (Tiangong).

Op dit infrastructurele niveau speelt Europa amper een rol van betekenis.

Een overzicht van wie hoeveel gewicht de ruimte in schoot in het derde kwartaal van 2025:

Foto: nader saremi / Unsplash

Vanuit de KIC Missie Digitale Identiteiten van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft AuthentiMark een onderzoekssubsidie van 3,2 miljoen euro ontvangen. AuthentiMark is een breed consortium met vertegenwoordiging uit meerdere wetenschappelijke disciplines en maatschappelijke kernsectoren zoals de overheid, zorg en financiële sector. Het project wordt geleid door prof. dr. Jessica Piotrowski, prof. dr. Guda van Noort en prof. dr. Christian Burgers van de Amsterdam School of Communication Research (ASCoR), Universiteit van Amsterdam.

Online imitatie, waarbij organisaties of personen zich geloofwaardig voordoen als anderen, speelt een cruciale rol in misinformatiecampagnes, phishing en fraude. Deze praktijk maakt nepberichten geloofwaardig, schaadt reputaties van organisaties en personen, en leidt tot aanzienlijke financiële schade en onveiligheid. Dit ondermijnt digitale veiligheid en vertrouwen, met directe gevolgen voor diverse sectoren, waaronder de zorgsector, bankensector en publieke sector.

Het project AuthentiMark ontwikkelt innovatieve digitale watermerktechnologie om online content te authentiseren en zo echte content van imitatie te onderscheiden. Hierdoor wordt het makkelijker om online misleiding te signaleren en fraude te voorkomen. ‘Dit is precies het soort innovatie waar Nederland nu behoefte aan heeft: praktisch, schaalbaar en direct toepasbaar in sectoren waar vertrouwen cruciaal is’, stel consortiumpartner Oscar Covers van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB).

AuthentiMark combineert technische innovatie met onderzoek naar gebruik, acceptatie en ondersteuning van deze innovaties. Het project ontwikkelt niet alleen nieuwe digitale watermerken, maar onderzoekt ook hoe organisaties deze kunnen implementeren en hoe burgers er voordeel van hebben in hun dagelijkse digitale keuzes. Hierbij wordt aandacht besteed aan alle burgers, van adolescenten tot ouderen.

ABN AMRO versnelt naar eigen zeggen zijn aanpak voor digitale innovatie met twee belangrijke mijlpalen. Haar Duitse dochteronderneming Hauck Aufhäuser Digital Custody heeft een MiCAR-licentie verkregen, waardoor cryptobewaardiensten voor institutionele klanten mogelijk worden onder het nieuwe EU-regelgevingskader.

Tegelijkertijd heeft zij haar eerste internationale Smart Derivative Contract (SDC)-transactie afgerond in samenwerking met DZ BANK, waarbij blockchaintechnologie is ingezet om contractrisico’s te verminderen en efficiëntie te verbeteren.

Hauck Aufhäuser Digital Custody GmbH (HADC) heeft toestemming gekregen van de Duitse toezichthouder BaFin onder de nieuwe EU-regelgeving Markets in Crypto-Assets Regulation (MiCAR). Dit stelt HADC in staat om cryptobewaardiensten en transactiediensten aan te bieden aan institutionele klanten binnen één EU-breed kader.

MiCAR, van kracht sinds 30 december 2024, stelt geharmoniseerde regels vast voor cryptodiensten in de hele EU. Met de MiCAR-licentie kan HADC cryptoactiva beheren en beveiligen namens klanten en zal het in de toekomst deze diensten via het Europese paspoort kunnen aanbieden in andere EU-lidstaten.

Als een van de eerste bedrijven die een MiCAR-licentie heeft verkregen, zal HADC zich blijven richten op institutionele klanten en verdere groei nastreven onder de paraplu van ABN AMRO.

In samenwerking met DZ Bank heeft ABN AMRO voor het eerst internationaal een over-the-counter (OTC) derivaat verhandeld met behulp van een Smart Derivative Contract (SDC). Een belangrijke mijlpaal in financiële technologie: de transactie liep 10 dagen live en was volledig geautomatiseerd, waarbij afwikkeling en onderpandbeheer succesvol werden uitgevoerd op basis van de distributed ledger technology (DLT) van DZ Bank. De dagelijkse betaling was volledig geautomatiseerd, direct verwerkt via SEPA en teruggekoppeld naar het smart contract, wat snelheid en transparantie gedurende de hele transactie waarborgde.

Van initiatie tot beëindiging werden alle stappen – inclusief waardering en onderpandafwikkeling – verwerkt op blockchain. Dit voorkomt geschillen over onderpand door gebruik te maken van vooraf overeengekomen marktdata en rentecurves, en maakt gestroomlijnde dagelijkse afwikkelingen mogelijk. Deze aanpak effent het pad voor efficiëntere en kosteneffectieve operaties.

Derivaten worden voornamelijk gebruikt door bedrijven en financiële instellingen om risico’s af te dekken, maar het beheer van de levenscyclus van deze financiële instrumenten is doorgaans complex en kostbaar. Een SDC brengt de volledige levenscyclus van een financieel product in kaart – inclusief geautomatiseerde levering van marktdata en geïntegreerde waarderingsmethodologie voor het onderliggende derivaat.

Nederlanders verstuurden dit jaar in totaal ruim 170 miljoen Tikkies, goed voor 8,5 miljardeuro aan betalingen. Daarmee worden opnieuw de jaarrecords verbroken. Het telt bovendien op tot een bijzondere mijlpaal: de grens van één miljard betaalde Tikkies sinds de start van de app in 2016.

Uit de data blijkt dat het platform stevig verweven is met het alledaagse leven, met inmiddels meer dan 10 miljoen gebruikers. In 2025 betaalden Nederlanders gemiddeld 5,6 Tikkies per seconde, waarbij 23 procent van alle Tikkies al binnen één minuut werd voldaan en 65% binnen een uur. Binnen 24 uur is 89 procent van alle Tikkies betaald, een lichte stijging ten opzichte van vorig jaar.

De gemiddelde waarde van een Tikkie is 50,03 euro, bijna 3 euro meer dan vorig jaar. Koningsnacht en Koningsdag staan samen in de top-3 van 2025, met 26 april als absoluut piekmoment. Met 694.577 betaalde Tikkies was Koningsdag 2025 de drukste dag ooit. Veel van de ruim één miljoen Tikkies van minder dan 1 euro die in 2025 zijn verstuurd, waren voor wc-bezoek tijdens Koningsdag en -nacht. Opvallende nummer 2 in de lijst is 23 mei. Op de dag waarop de meeste Nederlanders vakantiegeld ontvingen, werden ook bijna 700.000 Tikkies afgerekend.

Naast betaalverzoeken groeit Tikkie op andere fronten flink. Groepie, de functie waarmee groepen hun gezamenlijke kosten kunnen bijhouden en afrekenen zonder gedoe, had dit jaar ruim 600 duizend gebruikers. Ook werd er weer veel statiegeld voor blikjes, flesjes en herbruikbare bekers teruggevraagd: meer dan 1 miljoen mensen kregen hun statiegeld terug via Tikkie. Het drukste moment om statiegeld terug te vragen was vlak na de lunch, tussen 13.00 en 14.00 uur.

Cashback, waarmee gebruikers geld terugkrijgen bij geselecteerde aankopen, blijft in opkomst met een groei van 58 procent ten opzichte van vorig jaar.

De hype rond AI piekte opnieuw in 2025, maar tegelijkertijd groeit de twijfel onder beleggers over de forse koersstijgingen van technologieaandelen die aan kunstmatige intelligentie zijn gekoppeld. Voorbeelden hiervan zijn de recente daling van de aandelen van Nvidia en de scherpe val van Oracle nadat het bedrijf bekendmaakte steeds meer geld uit te geven aan AI-projecten. Daarnaast verandert het sentiment rond een groep bedrijven die blootgesteld zijn aan OpenAI. 

Ook dit jaar zorgde AI voor scherpe koersstijgingen: Met name chipmaker Nvidia profiteerde afgelopen jaar van het AI-enthousiasme. In minder dan drie jaar is het aandeel tien keer zoveel waard geworden. De marktwaarde van het bedrijf is gestegen van ruim 400 miljard dollar naar 4000 miljard.

Niet alleen beleggers steken veel geld in de ontwikkeling van AI. Zo maakte Nvidia onlangs bekend 100 miljard dollar te steken in OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT.

Analisten van Goldman Sachs en Sequoia Capital waarschuwen nu al maandenlang voor een onhoudbare kloof tussen uitgaven en inkomsten. Jim Morrow, CEO van Callodine Capital Management, zegt in een interview: “We zijn in de fase van de cyclus waar het rubber de weg raakt. Het is goed verhaal geweest, maar we zien nu of de rendementen wel echt goed zullen zijn.”

De onzekerheid rondom AI heeft te maken met vragen als: hoe AI precies zal worden gebruikt in de praktijk, de enorme kosten die gepaard gaan met ontwikkeling en de vraag of consumenten uiteindelijk bereid zullen zijn te betalen voor de diensten waarop deze technologieën gebaseerd zijn.

Big tech pompt dit jaar een duizelingwekkende 400 miljard dollar in AI-infrastructuur. Veel bedrijven bouwen nu al capaciteit op met de hoop dat die in de toekomst winst zal opleveren, maar die winst is nog niet gerealiseerd. De investeringen worden vaak gefinancierd met grote schulden en eigen vermogen, wat risico’s kan verhogen als de groei vertraagt.

Ook wordt gewaarschuwd voor ‘AI’s self-investment spree’, waarbij techbedrijven voornamelijk in elkaar investeren. Voorbeeld: Microsoft investeert miljarden in OpenAI en CoreWeave. CoreWeave koopt met dat geld chips bij Nvidia. Nvidia investeert vervolgens weer in CoreWeave en andere AI-startups, die verplicht zijn om cloud-diensten af te nemen bij Microsoft en Google. Op deze wijze wordt eigenlijk ‘omzet gekocht’. Het geeft beleggers de illusie van explosieve groei (zie infographic).

Sommige bedrijven lijken beter gewapend tegen de hype: Microsoft leunt sterk op OpenAI, maar is niet volledig afhankelijk van AI-inkomsten, Amazon ondersteunt AI-gebruik voor klanten ongeacht welk model gebruikt wordt en Meta heeft grote open-source AI-modellen die het gratis aanbiedt.

Toch wordt steeds vaker verwezen naar de internetbubbel die in het nieuwe millennium uiteenspatte. Beleggers verloren het vertrouwen dat internet de wereld zo snel zou veranderen, met een financiële crisis als gevolg.

Het idee dat AI snel zal leiden tot meer productiviteit en grote kostenbesparingen is volgens Jelle Zuidema, universitair hoofddocent explainable AI aan de Universiteit van Amsterdam, zeer de vraag. Tegen de NOS zei hij: “Al die bedrijven die met miljarden dollars nu proberen AI verder te brengen, laten in hun pitches naar investeerders heel erg veel nuances weg. Ik denk daardoor: dat verhaal klopt niet. De zekerheid waarmee ze verkondigen dat de volgende generatie AI-systemen nog weer veel beter gaat zijn dan de huidige generatie, daar heb ik mijn twijfels over.”

De populariteit van AI heeft nog een negatief effect: er is enorm veel vraag naar DRAM en RAND geheugen. In september kostte een setje van 32GB DDR5-geheugen gemiddeld minder dan 100 euro, maar inmiddels is dat gestegen naar meer dan 300 euro. Ook SSD’s stijgen in prijs. Pc’s en laptops worden daarmee aanzienlijk duurder.

DNB signaleerde een dezer dagen dat Nederlandse pensioenfondsen, verzekeraars en beleggingsinstellingen meer dan 200 miljard euro in aandelen van techbedrijven, waarvan een belangrijk deel in Amerikaanse techreuzen. Dat is twee keer zoveel als in 2020. Deze grote blootstelling maakt ze kwetsbaar voor koersschommelingen, zeker nu er steeds vaker wordt gewaarschuwd voor de hoge waardering van techaandelen.

De zeven grootste Amerikaanse techbedrijven – Alphabet, Amazon, Apple, Meta, Microsoft, NVIDIA en Tesla – vertegenwoordigen een enorme beurswaarde: 24 procent van de waarde in de MSCI World Index, een wereldwijde aandelenindex, waar veel grote bedrijven in zijn opgenomen. De aandelen van deze ‘Magnificent Seven’ zijn ook bij Nederlandse financiële instellingen populair. In totaal beleggen zij bijna 95 miljard euro in deze zeven bedrijven. Er zijn volgens DNB grote zorgen over de groeiende financiële verwevenheid in het AI-ecosysteem, waardoor problemen bij het ene bedrijf, makkelijk kunnen overslaan op andere.

Nederlandse topbestuurders zetten in 2026 vol in op versnelling van AI-toepassingen, naast innovatie op cybersecurity en technologische doorontwikkeling van producten en diensten. Maar liefst 90 procent van de ondervraagden voert het tempo op. AI wordt beschouwd als kans én zorg: de financieringsbehoefte voor nieuwe investeringen is groot, de personeelsbehoefte verschuift en er wordt een sterke impact op processen en taken voorspeld. Dit en meer blijkt uit het jaarlijkse onderzoek van ING onder bestuurders van grote Nederlandse (beursgenoteerde) bedrijven naar hun strategische prioriteiten.

De opkomst van AI heeft een steeds grotere impact op het bedrijfsleven. Het zorgt voor meer investeringen en het aantrekken van talent voor nieuw ontstane functies, terwijl andere functies vervallen. 62 procent van de bestuurders ziet nu al sterke impact op de bedrijfsprocessen en maar liefst 84 procent verwacht grote invloed op het verdienmodel de onderneming. Investeringen in AI hebben dan ook een hoge prioriteit: in IT-infrastructuur, zoals cloud en datacenters maar ook in operationele efficiëntie en data-analyse. Bijna driekwart van de managers denkt deze investeringen binnen twee jaar terug te verdienen. Komend jaar ligt de strategische focus vooral op drie punten: het financieren van AI-initiatieven (56%), het aantrekken van personeel voor nieuwe functies (48%) en het doen van overnames om technologische capaciteiten te versterken (39%).

Steeds meer topbestuurders verwachten dat AI functies gaat vervangen. Een kwart verwacht dat dit ‘zeker’ zal gebeuren, waar dat de afgelopen twee jaren 19% en 6% was. De gemiddelde verwachting is dat een kwart van de functies in huidige vorm verandert. Alle AI-typen hebben impact, met Machine Learning (voorspellende modellen) als belangrijkste, gevolgd door AI voor data-analyse en BI, daarna RPA (intelligente automatisering) en Generative AI (tekst, beeld, content). De meeste impact wordt binnen de IT-afdeling verwacht, gevolgd door R&D en sales.

Online marktplaats Temu en PostNL hebben een intentieverklaring getekend om de logistieke samenwerking te versterken.

Als onderdeel van de overeenkomst zal Temu verschillende bezorgopties aanbieden, waaronder out-of-home bezorging via het groeiende landelijke netwerk van pakketautomaten van PostNL en via verschillende retailpunten, waardoor de out-of-
home bezorgervaring voor consumenten wordt verbeterd.

PostNL zal logistieke oplossingen bieden voor het Local Seller Program van Temu, waardoor verkopers in Nederland en andere markten gemakkelijker hun pakketten met PostNL binnen Nederland en met Spring GDS binnen Europa kunnen verzenden, waarmee zij nieuwe klanten kunnen bereiken en hun bedrijfsactiviteiten kunnen laten groeien.

Temu is sinds 2023 actief op de Nederlandse markt en opende het platform vorig jaar voor lokale verkopers. Sindsdien biedt het bedrijven in Nederland en Europa een kosteneectief kanaal om nieuwe klanten te bereiken en hun activiteiten uit te breiden.

De Nederlandse TV-markt is in 2025 in een fase van krimp terechtgekomen, na twee jaren van omzetgroei die vooral het gevolg was van inflatiecorrigerende prijsverhogingen. De TV-omzet daalt dit jaar naar verwachting met 0,5 procent tot 1,75 miljard euro. Deze daling zet door tot en met 2029, met een samengestelde jaarlijkse krimp van 1,2 procent, uitkomend op 1,66 miljard. Dat blijkt uit recent onderzoek van Telecompaper.

In het derde kwartaal daalde de TV-omzet zelfs met 1,3 procent ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. De totale kwartaalomzet kwam uit op 436,3 miljoen euro. De krimp komt vooral door achterblijvende inkomsten uit TV-diensten bij VodafoneZiggo (-7,7 miljoen), KPN (-1,0 miljoen) en Canal+ (2,2 miljoen). Zij telden alle drie minder klanten dan een jaar eerder. Onder meer Odido en Delta Fiber zagen hun omzet over deze periode juist groeien, met respectievelijk 2,3 miljoen en 1,5 miljoen euro.

De belangrijkste oorzaak van de achterblijvende omzetcijfers is het afnemende aantal TV-klanten. Consumenten kiezen steeds vaker voor losse streamingsdiensten in plaats van aanvullende TV-pakketten. TV-aanbieders genereren weliswaar inkomsten door streamingapps via hun platforms aan te bieden, maar deze opbrengsten liggen lager dan bij traditionele TV-diensten.

Het aantal tv-aansluitingen neemt tot en met 2029 jaarlijks met gemiddeld 2,4 procent af. Voor 2025 blijft het aantal aansluitingen waarschijnlijk steken op 6,4 miljoen, 2,3 procent minder dan een jaar eerder. In 2028 zakt het aantal consumenten-TV-aansluitingen naar verwachting onder de 6 miljoen.

Ziggo was ook in het derde kwartaal de grootste TV-aanbieder naar abonnee-aantal. Het bedrijf heeft een marktaandeel van ruim 44 procent, ongeveer een procentpunt minder dan een jaar eerder. KPN is nummer 2 met een aandeel van ruim 34 procent, een half procentpunt meer dan een jaar eerder. Odido groeit naar een marktaandeel van ruim 7,5 procent. Onder de kleinere TV-aanbieders verloren Canal Digitaal en Online opvallend veel abonnees.

In 2025 voerden de meeste Nederlandse telecom- en kabelaanbieders in 2025 jaarlijkse prijsverhogingen door, veelal gebaseerd op de CBS-inflatie van 3,3 procent over 2024. Lokale aanbieder SKP verhoogde de tarieven zelfs tweemaal, in april en september.

Het Cryptojaar begon zonder meer optimistisch met het aantreden van Donald Trump, die tijdens zijn verkiezingscampagne al liet doorschemeren dat hij van de VS het cryptoland bij uitstek wilde maken en dat de Amerikaanse overheid onder zijn leiding zelfs een strategische voorraad digitale valuta zal aanleggen. Maar het jaar eindigde in mineur met de grootste cryptocrash sinds 2021.

Drie dagen voor zijn aantreden als president meldde Trump op X dat hij met zijn eigen digitale munt zou komen. Het logo van de munt bestond uit een afbeelding van Trump met zijn vuist in de lucht en de tekst ‘fight fight fight’. In de eerste minuten stond de koers nog rond de 10 euro, maar een dag later piekte de koers al boven de 70 euro. En omdat er in totaal 1 miljard exemplaren van de $TRUMP waren uitgezet, had de munt na één dag al een marktwaarde van ruim 70 miljard dollar. Ook werd de memocoine $Melania gelanceerd, naar de First Lady, maar die deed het aanzienlijk minder goed.

Het jaar begon, met andere woorden, met een feestje. Voorafgaand aan de inauguratie van Trump (november 2024–januari 2025) steeg Bitcoin al sterk, van rond de 69.000 dollar tot boven de magische grens van 100.000 dollar. Op de dag van Trumps inauguratie (20 januari 2025) bereikte BTC een nieuw record boven de 109.000 dollar.

In de maanden na inauguratie daalde BTC soms flink — bijvoorbeeld rond februari 2025 zakte de koers tot onder 90.000 dollar door macro-economische onzekerheid en bedreigingen rond importtarieven. Na deze dip herstelde Bitcoin zich weer richting hogere niveaus en bleef rond 100.000 of dollar iets daarboven gedurende een groot deel van het jaar. In oktober werd het volgende record gebroken van 126.000 dollar.

Tijdens deze euforie kondigden diverse bitcoinbedrijven ook nog eens een beursgang aan, waaronder handelsbeurs Kraken en Gemini van de Winklevoss broers.

En toen kwam de crash die niemand zag aankomen. Bitcoin daalde sterk toen beleggers risicovolle activa verkochten en richting veilige havens zoals cash en goud trokken, deels door economische onzekerheid en geopolitieke spanningen (het handelsconflict tussen de VS en China). Met name de ongekende stijging van goud trok veel beleggers aam.

Vanwege het doorbreken van belangrijke steunniveaus ontstonden automatische liquidaties van hefboom posities, wat de neerwaartse beweging nog eens versterkte. De Bitcoin schommelt nu al weken onder de 90.000 dollar.

De vooruitzichten zijn allesbehalve gunstig. Barclays waarschuwt dat het Cryptojaar 2026 flink kan tegenvallen. In een intern rapport, ingezien door CoinDesk, spreekt Barclays over een afkoelende cryptomarkt. Volgens de bank is het huidige momentum grotendeels verdwenen. De positieve effecten van de goedkeuring van Amerikaanse Bitcoin, ETF’s en de verkiezingswinst van Donald Trump zijn uitgewerkt. Zonder vergelijkbare impulsen blijft de activiteit op de markt naar verwachting laag. Voor crypto-platformen als Coinbase en Robinhood, die sterk leunen op transactiekosten, voorspelt Barclays moeilijke tijden.

De dalende koersen zijn vooral slecht nieuws voor bedrijven die Bitcoin en andere cryptomunten oppotten. Deze zogeheten digital asset treasury-bedrijven halen geld op door aandelen uit te geven of schulden aan te gaan om crypto te kopen voor hun balans. Dat leverde mooie winsten op, maar die lijken nu te verdampen. Aandelen van Strategy, het bekendste bitcoin-kopersbedrijf van Michael Saylor, daalden scherp, al weerhoudt Saylor dat er niet van om nog meer Bitcoin te kopen.

Volgens analist Adam McCarthy van Kaiko is de ommekeer ‘volledig voorspelbaar’; deze bedrijven opereren met sterke hefboomwerking: als Bitcoin 3 procent zakt, kunnen zij vier tot vijf keer dat verlies boeken. Paniekverkopen onder particuliere beleggers versterken de daling vaak nog verder.

Daarnaast zijn veel van deze bedrijven sterk afhankelijk van toegang tot de kapitaalmarkt, die opdroogt wanneer het sentiment omslaat. Veel van deze ondernemingen hebben van oudsher dunne fundamenten, zonder crypto-boost hebben ze weinig waarde.

De dalende koers heeft ook gevolgen voor de Bitcoin delvers, die toch al minder verdienen na de halvering van hun beloning. Wat ooit enorme installaties waren om Bitcoin te delven, wordt nu omgebouwd tot AI-megafabrieken die rekencapaciteit bieden voor trainings- en AI-taken.

In de afgelopen anderhalf jaar hebben minstens acht beursgenoteerde bitcoin-mijnbouwbedrijven – waaronder Bitfarms, Core Scientific, Riot, IREN, TeraWulf, CleanSpark, Bit Digital, MARA Holdings en Cipher Mining – aangekondigd dat ze deels of volledig willen omschakelen naar AI-activiteiten.

AI-bedrijven hebben enorme datacenters nodig die enorme hoeveelheden energie en rekencapaciteit kunnen leveren om grootschalige modellen te trainen. De bestaande bitcoin-infrastructuur – met krachtige stroomvoorziening en koeling – biedt daarvoor een sterke basis.

Intussen groeit de kritiek op de zelfverrijking van Trump. Een in november verschenen rapport, nota bene uit republikeinse hoek, kraakt het crypto-imperium van de familie Trump, die gevoed zou worden door eigenbelang en ‘corrupte buitenlandse invloeden’.

Trump en zijn familie zouden honderden miljoenen dollars hebben verdiend en hun vermogen met miljarden uitgebreid via een netwerk van cryptoprojecten die zijn gestart tijdens en na de verkiezingscampagne van 2024, zoals World Liberty Financial en de meme-cryptomunt $TRUMP. Avonturen die aanzienlijke investeringen van ‘buitenlandse entiteiten’ en rijke buitenlandse personen aangetrokken.

‘Donald Trump heeft het Oval Office veranderd in ’s werelds meest corrupte crypto-startup-operatie, waarmee hij en zijn familie in minder dan een jaar enorme persoonlijke fortuinen hebben verdiend. We weten nog niet precies waar al het geld vandaan komt, maar Amerika heeft nog nooit corruptie van deze omvang gezien in het Witte Huis.’

De Trump-administratie heeft daarnaast stappen gezet om federaal toezicht en handhavingsacties tegen meerdere grote cryptobedrijven stop te zetten of te beëindigen, vaak bedrijven die geïnvesteerd hebben of gedoneerd hebben aan Trump-bedrijven — waaronder Coinbase, Gemini, Robinhood en anderen. Trump zou verder gratie hebben verleend aan personen met een geschiedenis van crypto-fraude en sancties hebben teruggedraaid. Onder meer werd het National Cryptocurrency Enforcement Team van het Ministerie van Justitie opgeheven en zijn regels geschrapt die eerder waren ingevoerd om beleggers te beschermen. Ook werd de gehate SEC voorzitter Gary Gensler op een zijspoor gezet, die een stevig handhavingsbeleid voerde met rechtszaken of boetes.

Waar het wel goed mee gaat zijn de stablecoins, waarvan het gebruik sterk is gestegen. Deze aan de dollar of euro gekoppelde munten kennen een grote prijsstabiliteit waardoor ze geschikt zijn als ruilmiddel, zeker voor bedrijven en consumenten die geen koersrisico willen. Voor veel mensen buiten de VS functioneren stablecoins als een digitale dollarrekening, onder meer in Argentinië, Turkije en Nigeria.

De totale marktkapitalisatie van stablecoins steeg dit jaar naar ongeveer 250 tot 300 miljard dollar, een recordhoogte en een flinke groei ten opzichte van eerdere jaren. Stablecoins vormen een significant onderdeel van de cryptomarkt, met schattingen van rond 6 tot 7 procent van de totale cryptomarktwaarde. De dominante stablecoins (zoals USDT en USDC) vertegenwoordigen het grootste deel van deze waarde.

Negen Europese banken, waaronder ING, slaan dan ook de handen ineen om een aan de euro gekoppelde stablecoin te lanceren. Daarmee willen zij een Europees antwoord bieden op de dominantie van digitale dollars. DekaBank, CaixaBank, KBC, Raiffeisen Bank, SEB, Danske Bank, UniCredit en Banca Sella hebben een nieuw bedrijf opgericht, dat is gevestigd in Nederland en onder toezicht staat van De Nederlandsche Bank. De eerste uitgifte van de stablecoin staat gepland voor de tweede helft van 2026.

Het door Huawei Technologies zelf ontwikkelde besturingssysteem HarmonyOS heeft een belangrijke mijlpaal bereikt: het aantal gebruikers is meer dan 27 miljoen, wat het bedrijf beschouwt als een cruciale grens voor het voortbestaan van het platform. 

De recentste cijfers omvatten zowel HarmonyOS 5 als de nieuwste versie, HarmonyOS 6. Huawei liet weten dat het ecosysteem daarnaast meer dan 10 miljoen ontwikkelaars kent. Dagelijks worden meer dan 100.000 nieuwe apparaten geactiveerd en worden ruim 88 miljoen downloads en updates van apps geregistreerd.

HarmonyOS werd zes jaar geleden gelanceerd als reactie op Amerikaanse sancties die Huawei de toegang tot Android ontzegden. Sindsdien heeft het bedrijf het platform geleidelijk uitgerold en breidt het het gebruik uit van alleen smartphones en tablets naar een breder scala aan apparaten.

HarmonyOS 6 werd in juni voor ontwikkelaars beschikbaar gesteld en kwam in oktober voor Chinese consumenten uit, ongeveer een jaar na de uitrol van HarmonyOS 5 in 2024.

Online supermarkt Crisp brengt haar logistieke, distributie- en inpakactiviteiten volgend jaar samen in de meerlaagse last-mile stadshub CTPark Amsterdam City, gelegen aan de Port of Amsterdam. Met deze hoogwaardige logistieke ruimte kiest Crisp voor een schaalbare, locatie, die grotendeels zelfvoorzienend is in energie: een doorslaggevend voordeel in een regio waar ruimte en netcapaciteit schaars is.

Naast huurders als Heineken, vertical farming scale-up Growy en bouwconcern VolkerWessels opent straks ook online supermarkt Crisp haar deuren in CTPark Amsterdam City.

De centrale ligging van de locatie maakt een last-mile distributie naar alle regio’s mogelijk, terwijl de ruime cross-dockfaciliteiten en eigen energieopslag bijdragen aan een lage footprint en een efficiënte operatie.

CTPark Amsterdam City is gelegen in het havengebied van Amsterdam, direct aan het Noordzeekanaal, en op slechts drie kilometer van de A10-ringweg. De meerlaagse stadshub is specifiek ontworpen voor efficiënte stedelijke distributie, zowel over de weg als over het water. Het biedt high-density logistiek en uitgebreide laadcapaciteit, flexibele cross-dockindelingen, speciale ADR-ruimtes, koel- en productiefaciliteiten, een eigen kade en laadinfrastructuur voor elektrisch transport.

Crisp sluit 2025 naar eigen zeggen met optimisme af: deze maand draait de volledige groep voor het eerst EBITDA-positief. In de gedeponeerde jaarcijfers over 2024 rapporteerde de groep nog een nettoverlies, dat weliswaar al was gehalveerd. Waar de Nederlandse tak operationeel al langer winstgevend was, schrijft nu ook de groep voor het eerst zwarte cijfers.

Gedurende dit jaar groeide Crisp mee met de aantrekkende online markt, die dit jaar naar verwachting met 7-8% toeneemt. Onderliggend groeide de omzet afkomstig van vaste Crisp-klanten met dubbele cijfers.

De mijlpaal is het resultaat van structurele verbeteringen in voorafgaande jaren. Met deze basis spreekt Crisp de ambitie uit om een structureel positief EBITDA-resultaat te bereiken voor 2026.

Oracle-medeoprichter Larry Ellison staat garant voor 40,4 miljard aan eigen vermogen om het bod van Paramount Skydance op Warner Bros Discovery alsnog te realiseren. Het bod van 108,4 miljard verandert daarmee niet, maar de garantie is bedoeld om twijfels weg te nemen die de Raad van Bestuur van Warner Bros heeft geuit over de financiering en het ontbreken van volledige steun door het Ellison Family Trust. Daardoor had het bestuur een voorkeur voor het bod van Netflix.

Paramount heeft bovendien de zogenaamde regulatory reverse termination fee (een vergoeding die betaald wordt als de deal om regulatoire redenen niet doorgaat) verhoogd van 5 miljard naar 5,8 miljard en heeft de looptijd van het bod tot 21 januari 2026 verlengd.

De biedingsstrijd om Warner Bros Discovery, met name tussen Paramount Skydance en Netflix, blijft daarmee voortduren.

Warner Bros Discovery (de eigenaar van onder meer HBO en CNN) heeft aangekondigd dat het bedrijf zal worden opgesplitst in twee afzonderlijke beursgenoteerde ondernemingen, één gericht op streaming en studio’s en het andere op zijn kabelnetwerken. Het bod van Netflix en Paramount Skydance betreft het eerste.

De bemoeienis van de steenrijke Larry Ellison komt niet uit de lucht vallen. Zoon David (1983, foto) heeft het bedrijf opgericht en is de producent van onder meer Terminator Genisys (2015), Mission: Impossible – Rogue Nation (2015), Life (2017), en Top Gun: Maverick (2022).

Handig, die AI-zoekmachines als ChatGPT en Overviews in Google. Het punt is wel, dat hoe beter die functies worden hoe minder gebruikers hoeven door te klikken naar een website.

De cijfers liegen er niet om. Een terugblik op de verhalen die Emerce afgelopen jaar schreef, leert dat tussen de 25 en 35 procent van alle Nederlandse zoekwoorden genereert inmiddels een AI Overview kreeg.

Dat vertelde Stijn Bergmans van marketingbureau Follo bijvoorbeeld tijdens Emerce’ Digital Marketing Live afgelopen juni. Voor de bomvolle zaal betekende dat één ding: de wereld zoals zij die kenden, bestaat straks niet meer.

Want achter die ogenschijnlijk neutrale percentages schuilt een keiharde waarheid. Zodra Google bovenaan de resultatenpagina zelf een antwoord geeft, klikt zeventig procent minder door naar websites. Chantal Smink, search- en contentexpert, formuleerde het op diezelfde dag nog scherper: “Verkeer uit Google naar je site is een uitstervend verschijnsel.”

Uitgevers onder vuur

Uitgevers voelen de klappen nu al. De Daily Mail zag zijn doorklikratio’s met tachtig tot negentig procent kelderen wanneer AI-overzichten verschijnen. SEO-baas Carly Steven sprak eerder dit jaar nog over een daling van 56 procent, maar de situatie verslechterde in rap tempo. De reikwijdte van ChatGPT en Google AI Overviews nam verder toe en daar lijkt voorlopig geen einde aan te komen.

Nicholas Thompson, baas van The Atlantic, trekt de conclusie die anderen nog niet hardop durven uitspreken. In een interview met de Wall Street Journal voorspelde hij dat het verkeer naar zijn sites de komende jaren praktisch naar nul daalt. Google transformeert van zoekmachine naar antwoordenmachine, en online uitgevers moeten overstappen op andere verdienmodels. Omzet uit reclame-inkomsten door pageviews is achterhaald.

En leden van de Professional Publishers Association uit Engeland verloren de helft van hun zoekverkeer sinds de AI-antwoorden. Tachtig procent van de webzoekers accepteert het AI-antwoord en zoekt niet verder. Ook de HuffPost, NY Times, Washington Post en Business Insider rapporteerden dalingen van tientallen procenten.

Niet iedereen zit bij de pakken neer. Sky News zocht de toekomst niet in geschreven nieuwsverhalen op de site, maar in hoogwaardiger journalistiek en video-first. David Rhodes zei op de Web Summit-conferentie in Portugal dat keyword search sterft. De toekomst ligt bij het ontdekbaar maken van videoproducties. Sky News had in een week tijd honderd miljoen views op zijn korte filmpjes.

Algemener gesproken ligt die toekomst bij videodiensten die in staat zijn de semantische betekenis uit video’s te halen en die vindbaar te maken voor het grote publiek. TikTok kan dat, maar heeft geen monopolie op zulke technologie. Hoofdredacteur Jonathan Levy vertelde dat zijn focus verschuift van breaking en live nieuws naar premium videojournalistiek – unieke, soms onthullende nieuwsverhalen.

Daar komt bij dat hij de nieuwsconsument vaker op zijn eigen site en app wil bedienen dan op de sites van derden zoals TikTok en YouTube. Daarom sloot Sky News contracten met techpartijen die de video’s beter doorzoekbaar moeten maken. Videozoekmachines zijn de toekomst, zo stelt hij.

Zero-click search, e-commerce en marketing

De term klinkt technisch, maar de impact is vernietigend. Het gaat hier om zero-click searches. Gebruikers zoeken iets, krijgen direct een AI-antwoord en verdwijnen weer. Geen klik naar een website, geen advertentie-impressie, geen conversie. Tussen de 0,8 en 3 procent van de gebruikers klikt vanuit ChatGPT naar externe sites. De rest blijft binnen het platform.

Momenteel gaat dit overwegend op voor informatieve sites. Bergmans van Follo echter, ziet sinds enkele maanden wel dat AI-resultaten steeds vaker ook opduiken bij commerciële zoektermen. De doorklik naar een webwinkel is geen automatisme meer. Google Gemini werd in de VS al ‘shoppable’ en ChatGPT neigt diezelfde kant op. Dus: waarom nog naar een webshop als een chat de boodschappen voor je doet?

Marktonderzoeker Kantar diepte deze ontwikkeling wat verder uit en bekeek wat dit voor CMO’s betekent. Hun conclusie: de marketingchef van de toekomst moet rekening houden met het menselijke brein aan de ene kant en met kille data- en bitvreters in de vorm van AI-agents aan de andere kant. Anders gezegd: hij moet data gaan aanbieden op een manier die het best verteerbaar is voor AI’s.

Gebruikers passen hun gedrag aan op de nieuwe vorm van de zoekmachine. Het aantal langere en complexere zoekopdrachten groeide met 49 procent. Concreet betekent dat: zoekvragen bestaan uit meer woorden. Mensen praten tegen de machine alsof het een persoon is. Dat is het aas waar marketeers op moeten toehappen. Ze moeten hun echte, diepste expertise aan de markt tonen. De tijd van wervende blogjes is voorbij. Tijd voor het echte vakwerk.

SEO-bureau BrightEdge stelt: “Nu generatieve engines gebruikers door gepersonaliseerde conversaties leiden, wordt zichtbaarheid in de AI-laag noodzakelijk. Onze gegevens bevestigen dat er een groeiende behoefte is om prestaties te heroverwegen, niet in termen van clickthroughs, maar van invloed, door ze in de juiste context en op het juiste moment in de AI-ervaring te laten verschijnen.”